🪩 Isim Tamlamasi Ve Sifat Tamlamasinin Farki
sifat tamlamasi nedİr? Sıfat Tamlamaları Bir veya daha fazla sıfatın bir (veya daha fazla) ismi sayı, renk, biçim, hareket, durum, sayı ve yer bakımından nitelediği veya belirttiği
FLO Üstü ) Kdz. Ereğli / Zonguldak. Telefon : 0 372 333 00 99 Telefon : 0 530 776 02 00 E-Mail: aciegitimkurumlarikdzeregli@gmail.com
Sıfat tamlaması ile takısız isim tamlaması yapı olarak birbirine çok benzerler ve çoğu zamanda birbiri ile karıştırılırlar. Bir şeyin neyden yapıldığını belirtiyorsa o tamlama takısız isim tamlamasıdır. Yün kazak, altın kolye, demir bıçak takısız isim tamlamasına örnektir.
20Ders: SIFAT TAMLAMASI DERS ÖZETİ Bu derste sıfat tamlaması oluşturabilmek için bir isim ile bir sıfatı belli kurallara uyarak birleştirmeyi öğreniyoruz. DERSİ PDF OLARAK İNDİR Sıfat tamlaması bir isim ve bir sıfattan oluşur. Bazen bir kaç sıfatın arka arkaya geldiği de olur. Sıfat tamlamasında ismin cinsiyeti, belirli olması, sayısı ve irabı ön plandadır
52E1a. İsim Tamlamaları Ve Sıfat Tamlamaları Çalışma Kağıdı, Türkçe Öğretmeni Kubilay ORAL tarafından yazılan Etkinliklerle Türkçe Kitabı içerisinde yer alan etkinliklerden birisidir. İsim Tamlamaları Ve Sıfat Tamlamaları Çalışma Kağıdını siz değerli kullanıcılarımızla tek Türkçe etkinliği olarak paylaşıyoruz. İçerisinde 2 sayfalık etkinlik sınıf düzeyleri için kullanabileceğiniz “İsim Tamlamaları Ve Sıfat Tamlamaları” etkinliğinin ön izlemesini aşağıdan görebilir ve hemen altındaki alandan “İsim Tamlamaları Ve Sıfat Tamlamaları” etkinliğini indirebilirsiniz. Cevap anahtarını indirme butonu altında bulunan “Çalışma Sayfasının Cevap Anahtarını Gör” kısmından görebilirsiniz.[alert-note]Görseli büyültmek için görselin üzerine tıklayın. İndirme ise aşağıdaki butondan yapılacaktır.[/alert-note][toggle title=”Çalışma Sayfasının Cevap Anahtarını Gör”][/toggle][alert-announce]Türkçe Etkinlik Kitabı Kubilay ORAL’nı indir![/alert-announce][alert-success]Sitemizde ekli olan tüm etkinlik sayfaları için tıklayınız.[/alert-success]
TAMLAMALAR SIFAT TAMLAMASI*Bir sıfatın, ismin önüne gelerek, onu nitelemesi yada belirtmesiyle oluşan Sıfat Tamlaması Sıfat=Tamlayan, İsim=TamlananBüyük insan, Düz saç, Üç Elma, O adamNot Sıfat mutlaka ismin önünde burnu epey büyüktü. “Büyük” sözcüğü sıfat olmasına rağmen, sıfat tamlaması kurmamıştır. Not Adlaşmış sıfat, sıfat tamlaması belli Adlaşmış sıfat, bir sıfat tarafından nitelenerek yada belirtilerek sıfat tamlaması gençleri daha çok Sıfat tamlamasında tamlayan yada tamlanan isim tamlaması yaz akşamları, El örgüsü kazak İSİM TAMLAMALARI*İki yada daha fazla ismin yan yana gelmesiyle oluşan öbeğe “isim tamlaması” İsim tamlaması Tamlayan+Tamlanan=>TamlamaTamlayan Ekleri -nin, -in, -im, -den Bunlar ses değişimine uğrayabilir.Tamlanan Ekleri -i, -si, -im, -in, -imiz, -iniz, -leri Bunlar ses değişimine uğrayabilir.Ali'nin Kitabı, Kalemin Ucu, Benim Arabam, Sizin Aileniz, Pencerenin CamlarıNot Bazı tamlamalarda tamlayan eki olarak “-den, -dan” ekleri kullanılabilir. Bu ek seçme anlamı katmak için BiriNot Bazı istisna durumlarda tamlayan ve tamlanandaki kaynaştırma harfleri yerine “y” harfi Altı, Şişenin SuyuNot “Benim Kalemim” tamlamasındaki “ben” zamiri “-im” eki almıştır. Bu ekin aslı “-in” dir. Fakat bu ek zamanla ses değişikliğine BELİRTİLİ İSİM TAMLAMASI X'in Y'si*Tamlayanın ve tamlananın, tamlama eklerini ilgi, iyelik aldığı tamlamalardır.Tamlayan+İlgi Eki + Tamlanan+İyelik EkiEvin Önü Gökyüzünün Maviliği Yağmurun Yağışı Pantolonun DüğmesiBizim Evimiz Odanın Duvarları Çocuklardan Biri Yolculardan BirkaçıNot Tamlamayı kuran sözcükler her zaman ad olmayabilir. Senin Silgin , Silgilerin Bazısı , Onların birkaçı , Adamın Kendisi Zamir kullanılmışÇalışmanın Faydası Fiilimsi kullanılmışUyarı İsim tamlamalarında fiilimsi kullanılıp, kullanılmayacağı konusu net değildir. Genel kanaat, Tamlayan kısmında kullanılabileceği Belirtili isim tamlamasında, tamlayanla tamlanan arasına farklı sözcükler girebilir. Bu durumda da isim tamlamasının türü sert kayalıkları => Belirtili İsim Tamlaması Araya sıfat girmişSuyun insanın içini rahatlatan sesi => Belirtili İsim Tamlaması Araya sıfat grubu girmişNot Belirtili isim tamlamasında, tamlayan ve tamlanan niteleyici öğeler alabilir. İsim tamlamasının türü değişmez. Genç kızın sarı saçı => Belirtili İsim Tamlaması Tamlayan da, tamlanan da sıfat almış İhtiyar adamın bastonu => Belirtili İsim Tamlaması Tamlayan sıfat almışNot Tamlayanı zamir olan isim tamlamalarında, zamir düşürülerek “tamlayanı düşmüş isim tamlaması” oluşur.Benim / Kalemim kırıldı. Tamlayanı düşmüş isim tamlaması vardır.Not İsim tamlamasında tamlayan yada tamlanan birden fazla tahtası, kiremidi eskimişti. Tamlanan iki taneHanımının, çocuğunun duaları etkili olmuştu. Tamlayan iki taneNot Belirtili İsim tamlamalarında, tamlayanla tamlanan yer uzaklardan geliyordu suyun. 2BELİRTİSİZ İSİM TAMLAMASI X Y'si*Sadece tamlananın tamlama eklerini aldığı isim tamlamalarıdır.Tamlayan + Tamlayan+İyelik EkiKendi Gömleği Müdür Yardımcısı Futbol Topu Galata KulesiÇam Sakızı Çoban Armağanı Çocuk ParkıNot Belirtisiz isim tamlamalarında, istisna olan bazı durumlarda araya sözcük Eski BakanıNot Belirtisiz isim tamlamasına getirilen sıfat, tüm tamlamanın sıfatı olur ve sıfat tamlaması inek sütü => Sıfat Tamlaması İnek sütü > Belirtisiz İsim TamlamasıSıcak yaz akşamı => Sıfat Tamlaması Yaz akşamı > Belirtisiz İsim TamlamasıNot Belirtisiz isim tamlaması sıfat olarak mavisi gömlek Not Bazı durumlarda tamlanan eki , Lale Sokak-ğı 3 TAKISIZ İSİM TAMLAMASI X YNot Bu konu tartışmalı bir konudur. Takısız isim tamlamasının varlığı şüphelidir. Bazı kaynaklarda bu tip tamlamalar, sıfat tamlaması olarak ele alınmaktadır. Biz bu tip tamlamaların var olduğunu düşünerek hareket edeceğiz.*Tamlayanın da tamlananın da tamlama eklerini almadığı tip tamlamaların takısız isim tamlaması olabilmesi için; Tamlananın neyden yapıldığının, neye benzediğinin bildirilmesi Ceket, Demir Kapı, Cam Kavanoz >>> Neyden yapıldığı….Elma Yanak, Kepçe Kulak, Selvi Boy >>> Neye benzediği…Zeytin Göz => Takısız İsim TamlamasıSiyah Göz => Sıfat Tamlamasıİpek Saç => Takısız İsim TamlamasıYumuşak Saç => Sıfat Tamlamasıİpek Mendil => Takısız İsim Tamlaması4 ZİNCİRLEME İSİM TAMLAMASI*İkiden fazla isimden oluşan isim tamlamalarıdır.*Bu tür tamlamalarda; tamlayan, tamlanan yada her ikisi birden isim tamlaması örtüsünün kenarı Masa,örtü,kenarTamlayanı isim tamlamasından oluşmuş, zincirleme isim tamlamasıEvin mutfak dolabı Ev,mutfak,dolapTamlananı isim tamlamasından oluşmuş, zincirleme isim tamlamasıDevlet hastanesinin doktor odasıTamlayanı da tamlananı da isim tamlamasından oluşmuş, zincirleme isim tamlamasıDemir kapının kolunun vidasının üstü Alinti
İsimler veya adlar, isim soylu kelimeler ve fiil türünde yer alan bütün sözcükler; nesneleri ve hareketleri direkt olarak karşılayan, onların ifade edilmesini sağlayan sözcüklerdir. Nesneler ve hareketleri, bazı farklı yönleri ile daha detaylı anlatmak için tek sözcükten daha fazla sözcüğe ihtiyaç duyulur. Tek bir sözünün yerine getiremediği, tek kelime ile ifade edilmesi mümkün olmayan dil birlikleri ile anlatımı zorunlu olan durumlar mevcuttur. İsim tamlamaları, bu ihtiyacın karşılanması amacıyla ortaya çıkmıştır. İsim tamlamaları; birbiriyle ilgili olan, bir diğerini iyelik tarafından tamamlayan, minimum iki ad ile ortaya olan sözcük gruplarıdır. Örneğin, bir cekete yalnızca ceket demek her daim o eşyayı tam olarak tarif etmek için yeterli olmayacaktır. Ceket, nesneyi dile getiren genel bir kelimedir. Mavi ceket ya da ekose desenli ceket diye tabir edilmesi ise ceketin çok net bir biçimde ifade edilmesini ve nesneyi ayırt edici özellikleriyle anlatır. Minimum iki veya daha fazla adın bir araya gelmesiyle beraber isim tamlamaları ortaya çıkar. İsim tamlamalarında birinci isim tamlayan, ikinci isim ise tamlanan şeklinde ifade edilir. Örnek olarak, evin kapısı, isim tamlamasında ev tamlayan; kapısı ise tamlanan Tamlamasının Türleri Nelerdir?İsim tamlamalarında, tamlayan ve tamlanan bölümleri farklı ekler alma özelliğine sahiptir. Herhangi bir ek almama durumları da vardır. Ek alma halinde isimler arasında bir bağlantı kurulması amacıyla kullanımı yapılan bu eklere “tamlama ekleri” denilmektedir. Tamlama ekleri ise şunlardır1-Tamlayan Ekleri İlgi hal eki, genitif ekidir. -ın, -in, -un, -ün, -nın, - nin, -nun, -nünÖrnekler -kaban - nın cebi-masanın - nın ayağı-kalem-in ucuNot ilk iki içinde “n” kaynaştırma harfleri Ekleri Sahiplik, İyelik eki -ı, -i, -u, -ü, -sı, -si, - su, - s -Paltonun cebbenzeşme-i-sandalyenin ayağyumuşama-ı-kalemin ucbenzeşme-uİsim tamlamaları bahsi geçen ekleri alıp almama hallerine bakılarak farklı türlere ayrılmaktadır. Toplamda dört adet isim tamlaması bulunur. Bunlar arasında, belirtili isim tamlaması, belirtisiz isim tamlaması, takısız isim tamlaması, zincirleme isim tamlaması yer Belirtili İsim Tamlaması Belirtili isim tamlamasında, hem tamlayan hem de tamlanan tamlama eki almaktadır. Bir tamlamanın belirtili isim tamlaması olmasının iki tane isimden meydana gelmesi ve her iki ismin de tamlama ekini almış olması gerekir. Yani birinci isim tamlayan ekini ın, in, un, ün ikinci isimde tamlanan ekini ı, i, u, ü yol-u-havuz-un taş-ı-yemeğ-in tuz-uNot Belirtili isim tamlamalarının tamlayanı ya da tamlananı zamir olarak kullanılabilir. Benim kalemim, kalemlerin bazısı gibi olabilir. Belirtili isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına bir veya birden çok kelime girebilir. Kitabın eskimiş sayfası, Arkadaşımın gül kokan saçları gibi. Bu örneklerde araya girmiş olan kelimeler sıfat ve sıfat grupları olarak karşımıza Belirtisiz İsim Tamlaması Belirtisiz isim tamlamasında tamlanan ek almaktadır. Tamlananın almış olduğu ekler; -ı, -i, -u,- ü, iyelik ekleri olmaktadır . Burada tamlayan ise ek tulum-u, -deniz tuz-u,-matematik öğretmen-iNot Belirtisiz isim tamlamasında tamlayan ile tamlanan arasına herhangi bir kelime girmemektedir. Bu kurala aykırı yapılan kullanım şekli yanlış olur. Belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan yer İsim Tamlaması Takısız isim tamlamasında tamlayan veya tamlanan hiçbir şekilde tamlama eki kapı,-Bakır sahan,-Altın dişNot Bu tamlamaların takısız isim tamlaması olduğunu anlamak amacıyla tamlayandan sonra “ -den, -dan yapılmış ” sözcükleri kullanılabilir. Diğer taraftan takısız isim tamlamaları, sıfat tamlamaları ile karıştırılabilir. Bu nedenle sıfat tamlamalarında benzetme doğrudan benzetme ile meydana getirilirken takısız isim tamlamalarında ise benzeyen ve kendisine benzetilen hususları olmalıdır. Demir perde, örnekte perde demire benzetilmektedir. Bu tamlama takısız isim tamlaması Zincirleme İsim Tamlaması Zincirleme isim tamlaması, minimum üç adın birbirini tamlama şartları ile tamamlamasıyla bir varlık ya da kavramı karşılaması olarak bilinmektedir. Bu bazı zamanlarda belirtili, belirtisiz veya takısız isim tamlamalarının diğer bir isim ile bir araya gelmesiyle bazı zamanlarda da belirtilen tamlamaların diğer bir tamlama ile birleşimi sonucunda meydana kapısı+ nın zil+ i belirtili isim tamlaması-Limon ağacının dalı belirtisiz isim tamlaması-Dükkanın bahçesinin çöp kutusu iki isim tamlamasının birleşimi
Soru1 isim - Isim Tamlaması 10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlamasının tamlayanı bir sıfat ile nitelenmiştir? A Ağacın m1 isim - Isim Tamlaması 10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlamasının tamlayanı bir sıfat ile nitelenmiştir? A Ağacın minik yaprakları kısa sürede büyüdü. B Bu, en güzel tablolarından biridir ressamın. Beyaz köşkün lambalarını yenilemek için tüm gece çalışmışlar. D Başkan dünkü toplantıda bana da söz verdi. E Mahallenin eski sakinlerindendir Nezahat Teyze.
İsim Tamlaması konusu, bir önceki konuda sözcük türleri başlığından incelediğimiz adlar konusun devamındaki alt başlığı oluşturmaktadır. Bu bölümde İsim Tamlaması içeriğindeki belirtili isim tamlaması, belirtisiz isim tamlaması, zincirleme isim tamlaması ve takısız ad tamlaması konularını örneklerle açıklamaya Tamlaması Ad Tamlamaları1 Belirtili İsim Tamlaması Hem tamlayanı hem de tamlananı tamlama eki almış olan isim şarjıBahçenin duvarıMaçın sonucuBelirtili isim tamlamasının özelliklerine örneklerle göz atalımTamlayan kişi zamiri olabilir. Bu durumda tamlama ekleri zamire göre paramSenin defterinBizim sorumuzTamlayanı da tamlananı da zamir nesiBöylelerinin sözüÇocuğun kimsesiBaşa sıfat gelebilir. Yani tamlayan sıfat tamlaması bahçeninBeş sorunun cevabıO evin sahibiAraya sıfat gelebilir. Yani tamlanan sıfat tamlaması yırtık sayfasıHem tamlayanı hem de tamlananı sıfat tamlaması dağın yüksek tepeleriFiilimsiler saatiKonuşmanın bitmesiAraya söz öbeği size sözünü ettiğim kitabımHikayenin yarın anlatılacak kısmıBir ismin başına gelerek o ismin sıfatı neşesi HüsnüEvin sahibi adamÇocuğun söylediği sözTamlayan eki -den’ beşiGelenlerden bazılarıEvlerden birkaçıTamlayanı ve tamlananı yer yarım kalmıştı şarkınınDalları kırılmış yeşil ağacınGenellikle tamlayanı kişi zamiri olanlarda tamlanan eki ev…Sizin sınıf…Senin kitap…Ali’nin araba…Tamlayan ya da tamlanan ortak çantası ve ayakkabılarıEvin ve okulun sorunlarıTamlayanı Düşmüş İsim TamlamasıTamlayanı, ”benim, senin, onun, bizim, sizin, onların” ise çoğu zaman söylenmez. Yani iyelik eki olan sözcükler bu şekilde tamlayanı düşmüş isim tamlaması Sorularınızı bugün sorunTamlananı Düşmüş İsim TamlamasıKimi zaman tamlayanı da Bu kitap Belirtisiz İsim Tamlaması Kpss Türkçe dersindeki bu ad tamlamasında tamlayan eki yoktur. Sadece tamlanan eki lambasıEv sahibiGün ortasıBelirtisiz isim tamlamasının özelliklerine örneklerle göz atalımTamlayan sadece kendi zamiri evimKendi sorununuzKendi görüşleriKendi odasıFiilimsiler yani eylemsiler ağlamasıYürüyüş saatiBir ismin başına gelerek o ismin sıfatı sahibi adamZeytin yeşili gözEl işi kazakBaşa gelen sıfat tamlamanın tamamına bir sıfatla nitelenen isim tamlaması Muğla evleriŞu test kitabıGüzel tepsi böreğiEğri kapı koluTamlayan ve tamlanan başka bir tür sözcük gibisiYa da edatıGeliyorum fiiliTamlayan bir cümle işini yarına bırakmaNe mutlu Türküm diyeneHer gün erken kalkmalısınNot Belirtisiz isim tamlamalarında, tamlayan ve tamlanan arasında çeşitli anlam ilgileri yağmuru benzerlik ilgisiSel baskını sebep sonuç ilgisiMatematik defteri amaç ilgisiVişne reçeli ana madde ilgisiEge gezisi Yer ilgisiMasa örtüsü çeşitlilik ilgisiBelirtisiz ad tamlamasını sıfat tamlamasıyla karıştırmamalıyız. Sıfat tamlamasında tamlanan eki yoktur. Daha doğrusu hiç tamlama eki yoktur. Belirtisiz ad tamlamasında ise mutlaka tamlanan eki hissinden …. Belirtisiz ad tamlamasıYorgun hislerden …. Sıfat tamlaması3 Takısız Ad Tamlaması Takısız isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan eki yoktur. Yani tamlamayı oluşturan iki isim tamlama ekleri almamıştır. Ayrıca tamlayan mutlaka somut bir varlık adıdır. Tamlayanın ya neyden yapıldığını ya da neye benzediğini bilezik neyden yapıldığı belirtiliyorAltın kalp neye benzediği belirtiliyorSıfat tamlaması da takısız ad tamlaması da tamlama ekleri almamaktadır. Bu yüzden bu ikisini birbirine tencere => Takısız ad tel => Takısız ad bilek => Takısız ad demet => Sıfat demeti => Belirtisiz ad dere => Takısız ad yol => Takısız ad yapımı => Belirtisiz ad yol => Sıfat ceket => Takısız ad kafa => Takısız ad yol => Sıfat yol => Takısız ad tam.Taştan yol, camdan kavanoz, kumdan kale’ cümlelerindeki kelimeler ismi sıfat yapan -den yapım eklerini almışlar ve sıfat tamlaması Zincirleme İsim Tamlaması Kpss Türkçe içindeki isim tamlaması konusunda işleyeceğimiz son başlık olan zincirleme ad tamlaması, en az üç isimden oluşan isim ya da tamlananı ortak diğer isim tamlamalarıyla kapının kolu Zincirleme ad tam.Çelik tencere ve bıçak Tamlayanı ortak takısız ad tam.Zincirleme isim tamlamasında da zamirler, fiilimsiler girebilir. Araya söz öbeği girebilir ve yer bu konudaki düşüncesinin tartışılması gerekiyor. Hepimizin’ zamir, bu konudaki…’ söz öbeği, tartışılması’ fiilimsiGülleri açmıyor artık gül bahçe duvarının tahta kapalı balkon sana söylediğim sözün kısa özeti şudur…Zincirleme isim tamlamasının tamlayan ve tamlananı vardır. Tamlayan ve tamlanan belirtili, belirtisiz, takısız tamlamalar şeklinde duvarının sıvası => Tamlayanı isim tamlaması olan zincirleme is. seslerinin güzelliği => Tamlayanı zinc. is. kışlık ihtiyaçları => Tamlayanı belirtili tamlananı belirtisizEvin odunluk kapısı => Tamlayanı tamlananı havlamalarının bitmesi => Tamlayanı sorununun kısaca giderilmesi => Tamlayanı yükseklik korkusu => Tamlayanı tamlananı filminin etkisi => Tamlayanı korkunç sonu => Tamlayanı is. tenekesinin açılmayan kapağı => Tamlayanı tamlananı sıfat tamlamasıDuygu selinin akışının kesilmesi => Tamlayanı is. dil yapısı => Tamlananı zincirleme is yapısal özelliği => Belirtili isim tamlamasıKpss genel yetenek Türkçe dersine ait İsim Tamlaması konusunu örneklerle beraber işledik. Bir sonraki konumuz sözcük türleri başlığının ikinci kısmı olan Sıfatlar olacaktır.
isim tamlamasi ve sifat tamlamasinin farki